Pół roku z katowicką Strażą Miejską

---

Katowiccy  strażnicy miejscy podsumowali swoje działania w I półroczu 2025 roku. Najwięcej interwencji dotyczyło ruchu drogowego, zakłócania ładu i porządku publicznego, parkowania na zieleńcach, ochrony środowiska i gospodarowania odpadami, osób nietrzeźwych i spożywania alkoholu oraz  osób bezdomnych.

W I półroczu 2025 roku katowicka Straż Miejska odnotowała wzrost  ilości zgłoszeń od mieszkańców z 11896 w I półroczu 2024 roku do 12929 w analogicznym okresie 2025 roku. Jednocześnie odnotowano wzrost ilości  przeprowadzonych interwencji    z  21185  w I półroczu 2024 roku do 21751 interwencji w I półroczu 2025 roku.

Interwencji związanych z nieprawidłowościami w ruchu drogowym było najwięcej - 12193. W tej kategorii zdarzeń strażnicy najczęściej reagowali na wykroczenia polegające na naruszeniu przepisów ruchu drogowego, w odniesieniu do kierujących:

• niestosujących się do zakazu ruchu w obu kierunkach,
• zatrzymania lub postoju pojazdów,
• uczestników ruchu naruszających przepisy o ruchu motorowerów, rowerów, ruchu pieszych
• wykraczającym przeciwko innym przepisom ruchu drogowego

6118 osób ukarano mandatem karnym, w 1253 przypadkach strażnicy zastosowali pouczenie, a wobec 93 sprawców wykroczeń drogowych skierowano wnioski o ukaranie do sądu.

„Wyzwanie Parkowanie!”

Rok 2025 jest kolejnym , w którym Straż Miejska w Katowicach prowadzi działania w ramach akcji „Wyzwanie Parkowanie!”, a najczęściej łamane przepisy to:

• nie stosowanie się do znaków zakazu zatrzymania i postoju - 5317
• nie stosowanie się do innych niż znaki drogowe ograniczeń i zakazów zatrzymania i postoju (ścieżki rowerowe, drogi dla pieszych, parkowanie na podjeździe do bram, na przejściach dla pieszych itp.) – 3030
• naruszenie zakazu ruchu w obu kierunkach - 770
• wykraczanie przeciwko innym przepisom prawa o ruchu drogowym - 2805
• parkowanie w sposób powodujący niszczenie zieleni - 1249
• Ponadto: 76 interwencji dotyczyło zanieczyszczania drogi, 149 uchylania się od obowiązku utrzymania drogi, 22 niewskazania komu powierzono pojazd do kierowania

Najwięcej interwencji strażnicy miejscy przeprowadzili na terenie dzielnicy Śródmieście - 5232

Wykorzystanie Katowickiego Inteligentnego Systemu Monitoringu i Analizy

Katowicki Inteligentny System Monitoringu i Analizy to system  kamer, który sam wykrywa i alarmuje dyspozytorów straży miejskiej w zakresie kilkunastu określonych zdarzeń. Zdarzenia, na które system reaguje to między innymi kolizje, zbiegowiska, bójki, dewastacje, pozostawione na ulicy bagaże, czy samochód parkujący na ścieżce rowerowej. Obecność obsługiwanych przez strażników kamer monitoringu była pomocna dla pozyskania informacji o zagrożeniach, istniejących naruszeniach jak i wykroczeniach, do których dochodziło w danej chwili. System pozwala przyspieszyć czas reakcji patroli oraz przyczynia się  do zmniejszenia ilości czynów nacechowanych społeczną szkodliwością.

W I półroczu 2025 roku system na podstawie zarejestrowanego obrazu z kamer zainicjował 4194 zdarzenia. Operatorzy monitoringu realizując sprawy ujawnili 2344 wykroczenia. Efektem pracy strażników było ukaranie 942 mandatem karnym w czasie i w miejscu ujawnienia wykroczenia, a wobec 102 zastosowano pouczenie. Kolejne 442 osoby ukarano mandatami karnymi po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających, a wobec 168 zastosowano środki oddziaływania wychowawczego

Strażnicy miejscy przeprowadzili 383 obserwacje w ramach realizowanych zabezpieczeń i 1873 obserwacji  miejsc zagrożonych zakłóceniem porządku, kontroli sanitarno-porządkowych

Patrole dedykowane

W strukturze Referatu Patrolowo Interwencyjnego funkcjonuje zespół patroli dedykowanych, działających przydzielonych do wyłącznej dyspozycji obserwatorów KISMiA. Działanie tego zespołu obszarowo zostało  przyporządkowane do tych miejsc w śródmieściu, które znajdują się w zasięgu kamer KISMIiA a jednocześnie cechują się „wrażliwością” w przedmiocie eskalacji wykroczeń polegających na naruszaniu warunków zatrzymania i postoju pojazdów. Od grudnia 2023 roku obszar działania patroli dedykowanych został dostosowany do Śródmiejskiej Strefy Płatnego Parkowania.

Celem ogólnym prowadzonych przez straż działań jest zminimalizowanie zjawiska występującego aktualnie z wykorzystaniem przysługujących strażnikom środków prawnych. Działania represyjne wobec kierujących – sprawców wykroczeń, prowadzone są poprzez kontrolę,  a w uzasadnionych przypadkach i okolicznościach wykorzystania urządzeń do blokowania kół oraz usunięcia pojazdu na koszt właściciela.

W okresie od 1 stycznia 2025 r. do  30 czerwca 2025 r.  patrole dedykowane przeprowadziły przeprowadzono 2322 interwencje w związku z ujawnionym wykroczeniem  przeciwko porządkowi w komunikacji. W 2021 przypadkach użyto urządzeń do blokady kół, wystawiono 56 zawiadomień o popełnieniu wykroczenia. Na sprawców  wykroczeń nałożono 2014 mandatów karnych, 235 razy zastosowano środek oddziaływania wychowawczego w postaci pouczenia,  w 16 przypadkach skierowano do sądu wniosek o ukaranie.

Zespół ds. Wykroczeń i Oskarżycieli Publicznych

Do głównych zadań Zespołu ds. Wykroczeń i Oskarżycieli Publicznych należy prowadzenie czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenie. W I półroczu 2025  roku Zespół zarejestrował 5910 spraw. Strażnicy z zespołu nałożyli 3002 mandaty karne na sprawców wykroczeń, którzy stawili się na wezwania, a w 1750 przypadkach zastosowali środki oddziaływania wychowawczego. Funkcjonariusze skierowali do sądów 129 wnioski  o ukaranie.

NaprawmyTo.pl

Od kwietnia 2018 roku katowicka Straż Miejska realizuje  projekt „NaprawmyTo.pl”, którego jest administratorem. Za pomocą serwisu internetowego i aplikacji na telefon mieszkańcy zgłaszają wszelkie nieprawidłowości dotyczące m.in. uszkodzonej infrastruktury drogowej, dzikich wysypisk, niszczenia zieleni, graffiti, propozycji zmian organizacji ruchu, nieprawidłowego parkowania, przyrody, spożywania alkoholu, bezdomnych, oświetlenia ulicznego, zwierząt. Każdorazowo po otrzymaniu informacji w systemie, strażnicy weryfikują zgłoszenia, ustalają zarządców/właścicieli nieruchomości, a następnie przekazują do realizacji interwencję. W I półroczu 2025 roku strażnicy otrzymali 2164 zgłoszenia. W ramach projektu strażnicy miejscy współpracują z Miejskim Zarządem Ulic i Mostów, Zakładem Zieleni Miejskiej, Komunalnym Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej, Katowickimi Wodociągami, Katowickimi Inwestycjami, Miejskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej, Wydziałem Budynków i Dróg, Wydziałem Ochrony Środowiska, Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, spółdzielniami i wspólnotami mieszkaniowymi, Polskimi Kolejami Państwowymi, Nadleśnictwem Katowice, Tramwajami Śląskimi, Zarządem Transportu Metropolitalnego, firmami Tauron, Orange, Netia, Synchrogop, katowicką policja, Gazownią Katowice,  Polskim Związkiem Działkowców, Spółką Restrukturyzacji Kopalń, Polską Grupą Węglową oraz mieszkańcami Naszego Miasta. 1170 spraw zakończyło się naprawieniem zgłoszonej usterki.

Działania profilaktyczne straży miejskiej.

Straż Miejska w Katowicach prowadzi działania edukacyjne zmierzające do poprawy bezpieczeństwa, które realizowane są na terenie szkół, przedszkoli  ośrodków sportowych i innych placówek prowadzących działania edukacyjne.

W programach profilaktycznych i zajęciach edukacyjnych prowadzonych w szkołach podstawowych i przedszkolach:  „Z bajką bezpieczniej” „Po drodze nam z Lego” „I ja mogę zostać bohaterem” „Nie truj, segreguj - myśl ekologicznie” „Bezpieczeństwo w sieci” „Odpowiedzialność prawna nieletnich” „Bezpieczne ferie” „Bezpieczne wakacje” „Strażnik bezpiecznego zachowania” uczestniczyło ponad 4931 osób, a kolejne ponad 4885 w innych formach działań profilaktycznych: konkursach, festynach, piknikach, mitingach.

Udział w zabezpieczeniach

Byliśmy z Państwem w czasie świąt i uroczystości państwowych oraz religijnych, podczas  imprez masowych, zgromadzeń publicznych, imprez o charakterze sportowym, uroczystości o charakterze kulturalnym i rozrywkowym, uroczystości  lokalnych, okolicznościowych i wojskowych.

W 2025 roku strażnicy miejscy uczestniczyli w zabezpieczaniu 258 tego rodzaju przedsięwzięciach.

Czynności podejmowane w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W  I półroczu 2025 roku strażnicy przeprowadzili 533 interwencje dotyczące osób nietrzeźwych i spożywających alkohol w miejscach objętych zakazem. Podejmowane interwencje dotyczyły:

• spożywania oraz usiłowania spożywania alkoholu w miejscach publicznych,
• gromadzenia się w miejscach publicznych osób nietrzeźwych.

Efektem prowadzonych przez strażników czynności było doprowadzenie 429 osób do izby wytrzeźwień lub miejsca zamieszkania. W postępowaniu mandatowym  za naruszenie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ukarano 319 osób, a wobec 4 zastosowano środki oddziaływania wychowawczego. W stosunku do 5 osób, które naruszyły przepisy ustawy skierowano wnioski o ukaranie do sądu

Kontrole palenisk

Stałe zadania z zakresu ochrony środowiska w sezonie grzewczym wykonuje łącznie 37 przeszkolonych strażników posiadających upoważnienia Prezydenta Miasta Katowic do przeprowadzania kontroli przestrzegania i stosowania przepisów o ochronie środowiska. W przypadku wystąpienia stanów alarmowych istnieje możliwość zintensyfikowania działań kontrolnych poprzez oddelegowanie pozostałych, posiadających upoważnienia 28 strażników.

W I półroczu 2025  roku katowiccy strażnicy miejscy otrzymali  587 zgłoszeń dotyczących spalania odpadów, paliw zabronionych i nadmiernego zadymienia. 8 osób za termiczne przekształcanie odpadów, tj. m. in.: przetworzonego drewna w postaci płyt wiórowych, impregnowanych, lakierowanych, tworzywa sztucznego, elementów metalowych, przepracowanego oleju silnikowego zostało ukaranych mandatami. Ponadto ukarano mandatem karnym 46 osób za nieprawidłowości wynikające z treści artykułu 334 ustawy – prawo ochrony środowiska, tj. eksploatowanie urządzeń grzewczych niezgodnych z zapisami tzw. „uchwały antysmogowej” Sejmiku Województwa Śląskiego, natomiast wobec 10 sprawców wykroczeń zastosowano środek oddziaływania wychowawczego na podstawie artykułu 41 kodeksu wykroczeń, tj. pouczenie za użytkowanie kotła grzewczego lub miejscowego ogrzewacza powietrza niespełniających określonych wymogów wyżej przywołanej uchwały (w związku z tym, iż zazwyczaj użytkownicy urządzeń grzewczych deklarowali natychmiastową wymianę urządzenia grzewczego lub na dzień przeprowadzanej kontroli dokumentowali fakt złożonej dokumentacji na potrzeby uzyskania dotacji na wymianę nowego kotła lub instalacji grzewczej).

Ponadto w okresie od 16 stycznia do 10 marca 2025 roku funkcjonariusze Zespołu ds. Ochrony Środowiska przeprowadzili 6 działań kontrolnych wspólnie z pracownikami firmy „DRONELND”, podczas których wykorzystano specjalistyczny sprzęt w postaci bezzałogowych systemów latających (drony w tym nawigacyjny i pomiarowy wyposażony w sensory pomiarowe – tzw. detektor „Nosacz2”: PM1, PM2,5, PM10, etanolu, amoniaku, formaldehydu i chlorowodoru). Wykonaliśmy kontrole we wszystkich 342 wytypowanych budynkach. Monitoringowi z powietrza poddano obszar o powierzchni 43 km², tj. 4300ha

Kontrole gospodarowania odpadami

Przeprowadzane przez strażników Straży Miejskiej w Katowicach kontrole nieruchomości w zakresie gospodarowania odpadami realnie wpływają na poprawę czystości, estetyki oraz stanu środowiska w naszym mieście. W 2025 roku przeprowadziliśmy 626  kontroli, które obejmowały:

• gospodarkę domowymi odpadami, w tym obowiązek wyposażenia nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów oraz niestosowanie się do normatywu określającego minimalną pojemność tych urządzeń w przeliczeniu na ilość mieszkańców zamieszkujących nieruchomość,
• stan sanitarno-porządkowy,
• przestrzeganie obowiązku przekazywania odpadów powstałych w wyniku gospodarczej działalności podmiotom uprawnionym do ich odbioru i utylizacji,
• przestrzeganie selektywnej zbiórki odpadów,
• sposób składowania odpadów na terenie nieruchomości,
• zanieczyszczanie miejsc ogólnodostępnych.

Odprowadzenia nieczystości ciekłych

Strażnicy Miejscy działając w zakresie posiadanych uprawnień przeprowadził  313 kontroli w zakresie pozbywania się nieczystości ciekłych. Funkcjonariusze współpracowali w tym zakresie z: Katowickimi Wodociągami, Wydziałem Kształtowania Środowiska, inspektorami Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach, funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej - specjalistyczne grupy ratownictwa chemiczno-ekologicznego i pracownikami Wód Polskich.

Przeprowadzone w I półroczu kontrole cieków i stawów wodnych tj: rowy odwadniające zlokalizowane przy ulicy: Jana Chęcińskiego, Wczasowej, jak również rzeki i potoki: Kłodnica, Rawa, Ślepiotka, stawy: Łąka, Zadole. Podczas realizacji czynności kontrolnych w powyższym zakresie stwierdzono nieprawidłowości polegające na wprowadzaniu do wyżej wymienionych cieków wodnych substancji chemicznych i ścieków. W trakcie wykonywania czynności kontrolnych  w zakresie sposobu odprowadzania nieczystości ciekłych z terenów nieruchomości zamieszkałych tylko w jednym przypadku strażnicy miejscy stwierdzili nieprawidłowości polegające na niestosowaniu się do zakazów. W związku z powyższym sprawcę wykroczenia z artykułu 478 pkt 5 ustawy – Prawo wodne ukarano mandatem karnym  w wysokości 500  złotych. Ponadto w czasie realizacji kontroli strażnicy miejscy z Zespołu ds. Ochrony Środowiska nie stwierdzili nieprawidłowości polegających na pozbywaniu się zebranych na terenie nieruchomości nieczystości ciekłych w sposób niezgodny z obowiązującymi przepisami, tj. wykroczenia z artykułu 10 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości w gminach w związku z art. 5 ust. 1 pkt 3b wyżej przywołanej ustawy. Wszystkie wyżej wspomniane nieprawidłowości zakończono nałożeniem mandatów karnych na łączną kwotę w wysokości 1750 złotych.

W dniu 4 lutego 2025 roku w trakcie przeprowadzania czynności kontrolnych przez funkcjonariuszy Zespołu ds. Ochrony Środowiska wraz z pracownikami z „Katowickich Wodociągów” S. A. na terenie nieruchomości znajdującej się przy ulicy Kłodnickiej  w Katowicach, gdzie prowadzona jest działalność gospodarcza, przy użyciu specjalistycznego sprzętu stwierdzono nieprawidłowości polegające na odprowadzaniu substancji chemicznych (odpady płynne z aparatury medycznej) do pobliskiej sieci kanalizacji sanitarnej. W związku z powyższym „Katowickie Wodociągi” S. A. skierowały sprawę do dalszego prowadzenia przez Policję pod nadzorem właściwej terytorialnie Prokuratury Rejonowej  w Katowicach.

Kontrola nielegalnych wysypisk

Straż Miejska w Katowicach dysponuje obecnie 17 urządzeniami samoczynnie rejestrującymi przebieg zdarzeń tzw. „fotopułapkami” z kodowanymi kartami pamięci. Urządzenia te pozostają w dyspozycji Zespołu ds. Ochrony Środowiska   i wykorzystywane są do identyfikacji sprawców nielegalnego podrzucania śmieci oraz odpadów w miejscach o ogólnej dostępności np. na niezabezpieczonych przestrzeniach miejskich, osiedlowych, leśnych, poboczach dróg,  w pobliżu garaży, ogródków działkowych, a także do identyfikacji sprawców zanieczyszczenia środowiska naturalnego, obserwacji miejsc narażonych na dewastację infrastruktury oraz urządzeń komunalnych.

Pojazdy nieużytkowane oraz pozostawione bez tablic rejestracyjnych oraz blokujące wjazdy i wyjazdy

• 215 interwencji w sprawie pojazdów, których stan wskazywał na to, że są nieużywane. Strażnicy podejmowali czynności w związku z ujawnieniem samochodów zdewastowanych, nieużytkowanych i spalonych. W 44 przypadkach pojazdy tzw. „retro” lub  pozostawione bez tablic rejestracyjnych trafiły na parking strzeżony, natomiast w 171 przypadkach pojazdy zostały usunięte przez właścicieli lub użytkowników na polecenie strażników, a w 10 przypadkach ich właściciele doprowadzili swoje pojazdy do stanu zgodnego  z wymaganym przy użytkowaniu.
• 34 interwencje w odniesieniu do pojazdów, których użytkownicy naruszyli dyspozycję art. 130a Ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym polegające na parkowaniu pojazdu w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd,   w szczególności do i z bramy, garażu, parkingu lub wnęki postojowej, czy w miejscu utrudniającym dostęp do innego prawidłowo zaparkowanego pojazdu lub wyjazd tego pojazdu. W wyniku tych czynności 25 pojazdów zostało odholowanych na parking strzeżony na koszt właściciela, natomiast w 9 przypadkach zastosowano procedurę wynikającą z art. 130a ust 2a cytowanej wyżej ustawy, z uwagi na ustanie przyczyny odholowania.

Działania w przedmiocie pomocy osobom bezdomnym

Działania podejmowane przez katowicką Straż Miejską w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom dla osób bezdomnych opierały się przede wszystkim na podejmowaniu przedsięwzięć prewencyjnych oraz profilaktycznych. Prowadzone przez funkcjonariuszy czynności miały charakter pomocowy, jednakże głównym ich celem było dotarcie do miejsc przebywania osób bezdomnych, udzielenie im niezbędnych informacji o schroniskach, noclegowniach i jadłodajniach, a także udzielanie wszelkiej pomocy w granicach posiadanych kompetencji. Osoby bezdomne były również informowane o zagrożeniach związanych z niewłaściwym sposobem ogrzewania pomieszczeń w sezonie zimowym oraz o zagrożeniach wynikających z nadużywania alkoholu.

Czynności kontrolne podejmowane przez strażników prowadzone były w stałej współpracy z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej, Towarzystwem Pomocy im. Brata Alberta, jednostkami Policji oraz  administratorami nieruchomości, w razie uzasadnionej konieczności służbę zdrowia.

W okresie od 1 stycznia do 30 czerwca br. do Straży wpłynęło 530 zgłoszeń o podjęcie interwencji związanych z osobami bezdomnymi. W wyniku tych zgłoszeń oraz  w ramach działań własnych 189 bezdomnych trafiło do izby wytrzeźwień, tylko 5 razy udzielono pomocy (przewiezienie do noclegowni, placówki medycznej). Łącznie w sprawach bezdomnych przeprowadzono 630 kontroli miejsc ich przebywania

Poprawa porządku i bezpieczeństwa na terenach dzielnic

Realizacja zadań zmierzających do poprawy porządku i bezpieczeństwa na obszarach zamieszkałych, w tym osiedlach mieszkaniowych opierała się głównie na czynnościach prowadzonych przez referaty dzielnicowych Straży Miejskiej, w których wg stanu na dzień 30 czerwca 2025  roku zatrudnionych było 32 strażników. Główne problemy występujące na obszarach zamieszkałych w tym osiedlach mieszkaniowych to:

• spożywanie napojów alkoholowych w miejscach publicznych, występujące jako zjawisko łącznie z m.in. używaniem słów wulgarnych, zaśmiecaniem, dewastacją mienia,
• umieszczanie w miejscach do tego nie przeznaczonych ulotek, reklam, plakatów, napisów (graffiti), powodując m.in. niszczenie elewacji obiektów, słupów lamp oświetleniowych i infrastruktury technicznej,
• zakłócenia porządku publicznego, w tym zakłócenia ciszy i spoczynku nocnego, zakłócenia porządku spowodowanego gromadzeniem się osób – na klatkach schodowych budynków mieszkalnych wielorodzinnych, dewastacja i kradzież mienia komunalnego,
• składowanie odpadów,
• prowadzenie handlu obwoźnego, poza miejscami do tego celu wyznaczonymi,
• naruszanie przepisów komunikacyjnych, a w szczególności nieprawidłowości związane
  z parkowaniem pojazdów, blokowaniem dróg pożarowych, chodników, dojazdów do posesji i obiektów komunalnych, kontrola stanu nawierzchni dróg, chodników, ścieżek rowerowych i chodników, niszczenie znaków drogowych,
• problemy dotyczące zwierząt, głównie: psów zanieczyszczających miejsca publiczne, zwierząt dziko żyjących, przebywających na terenach osiedli, głównie dzików.

Zapewnienie porządku, spokoju oraz bezpieczeństwa w mieście determinowało pracę strażników do niwelowania przyczyn i okoliczności sprzyjających generowaniu różnego rodzaju zagrożeń. Podejmowane były czynności prowadzące do objęcia niebezpiecznych miejsc szczególnym nadzorem oraz działania w ramach realizacji programów mających na celu poprawę poczucia bezpieczeństwa mieszkańców. Powodem, dla którego określony rejon lub miejsce zostały objęte szczególnym zainteresowaniem, było zaistnienie czynnika zakłócającego ustalony porządek publiczny. Informacja o takim zjawisku pochodziła od mieszkańców, organizacji (lub urzędów) lub była konsekwencją spostrzeżeń własnych strażników.

W roku 2025 roku w ramach prowadzonych działań funkcjonariusze katowickiej Straży Miejskiej przeprowadzili 453 interwencje  dotyczące zakłócania ładu i porządku publicznego. W wyniku których ujawnili 80 wykroczeń. W 64 przypadkach na sprawców wykroczeń nałożono grzywny w drodze mandatu karnego, wobec 5 osób zastosowano środki oddziaływania wychowawczego w postaci pouczenia.   W 11 przypadkach skierowano sprawy do sądu