
Genezą powstania Straży Miejskiej w Katowicach, podobnie zresztą jak w innych miastach naszego kraju, były potrzeby związane z zapewnieniem i utrzymaniem porządku publicznego w nowej sytuacji społeczno-politycznej po roku 1989. Protoplastą katowickiej Straży Miejskiej były działające wcześniej służby nadzoru i porządku miejskiego, których pracownicy, posiadający doświadczenie w zakresie utrzymania ładu i porządku publicznego, stali się fundamentem osobowym nowo powstałej formacji. Pierwszym dokumentem, który prawnie usankcjonował funkcjonowanie katowickiej Straży Miejskiej było Zarządzenie nr 1/92 z dnia 25 lutego 1992 r. wydane przez Prezydenta Miasta Katowice.
Nowo powstała instytucja liczyła niespełna 30 funkcjonariuszy, którymi dowodził Komendant Jerzy Rygioł z pomocą Zastępcy Jana Bojanowskiego. Ówczesny Prezydent Katowic wyposażył strażników w jeden samochód służbowy.
foto. Przegląd Katowicki nr 3 (lipiec, sierpień)1992 r.
foto: archiwum prywatne - 1992 r. W takich mundurach na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku katowiccy strażnicy miejscy pełnili służbę.
Początki nie były łatwe. Realizację zadań stojących przed Strażą Miejską w Katowicach utrudniały nie tylko braki szczegółowych aktów normatywnych regulujących funkcjonowanie straży miejskich, ale i swoisty brak przekonania społeczeństwa do kolejnej formacji mundurowej. Na siedzibę Straży Miejskiej w Katowicach wydzielonych zostało kilka pomieszczeń w budynku Urzędu Miejskiego przy ulicy Młyńskiej. Z upływem czasu poziom zaufania mieszkańców Katowic do strażników wzrastał. Namacalnym tego dowodem była rosnąca z roku na rok liczba interwencji przyjmowanych od Katowiczan. Dla przykładu w roku 1994 katowicka Straż Miejska przyjęła ponad 6000 zgłoszeń, w których funkcjonariusze podjęli interwencje. W jednym z numerów Przeglądu Katowickiego z 1995 roku w artykule „Ludzie do wszystkiego” Bartosz Dąbrowski pisał o działającej od trzech lat Straży Miejskiej w Katowicach:

Zwiększający się stan osobowy funkcjonariuszy Straży Miejskiej w Katowicach wymusił w roku 1995 konieczność zmiany lokalizacji siedziby, która przeniesiona została do budynku przy ulicy Młyńskiej 9, gdzie mieści się do dnia dzisiejszego. Aktualnie Straż Miejska w Katowicach liczy prawie 80 funkcjonariuszy. Do dyspozycji strażników jest 8 samochodów służbowych i 4 skutery.
Rok 2006 zamknął się liczbą ponad 40 tys. zgłoszeń i interwencji, w których brali udział katowiccy strażnicy miejscy.